Cuby & The Blizzards | Groeten uit Grollo

De lp Groeten Uit Grollo is opgenomen in de canon van Drenthe en de boerderij in Grolloo waar Harry Muskee zes jaar lang woonde is een heus museum. Het moge duidelijk zijn: Cuby & The Blizzards is een muzikale legende. Een legende die vooral zijn weerslag vindt in dat unieke bluesdocument, die mijlpaal van ongepolijste plattelandsmuziek: Groeten Uit Grollo. Niettemin wordt begin jaren zestig niet in Grollo – dan nog met een o – maar in Assen de kiem gelegd van Cuby & The Blizzards, als beatnik en jazzfanaat Harry Muskee en rock-'n-rollgitarist Eelco Gelling een pact met de bluesduivel sluiten.

In navolging van Britse bleekneuzen als The Rolling Stones, The Bluesbreakers en The Animals speelt de Assense band, met op bas PTT-elektricien Willy Middel en op drums Dick Beekman, in biljartzalen en cafetaria's hun versie van de countryblues. In 1966 dringt ook tot de rest van Nederland door dat daar in Drenthe, het land van turf, jenever en achterdocht, een bluesband het evangelie predikt van John Lee Hooker, Willy Dixon en Eddie Boyd. Ontworsteld aan het relatieve isolement van de Drentse venen en heidegronden, komt Cuby onder contract bij Phonogram en debuteert datzelfde jaar nog met de langspeler Desolation. Het zijn dan turbulente tijden voor C + B: een Edison voor Desolation, waarop de nieuwe drummer, de 17-jarige Hans Waterman al te horen is, en de komst van een nieuwe pianist: Hermanus Brood. Hij kan gelijk blijven overnachten in de bedstee van Harry Muskee, die dan een boerderij in Grolloo bewoont. Daar repeteert de band voor de opnamen van de tweede lp, die in 1967 verschijnt, ná een chaotische tournee als begeleidingsband van Van Morrison en ná de release van Praise The Blues, een in een dag opgenomen lp met blueslegende Eddie Boyd.

Op Groeten Uit Grollo klinkt C + B in optima forma. In de eerste plaats door de ongepolijste, intense beleving van de countryblues, zoals Eddie Boyds gave The Big Bell', een speelse interpretatie van 'Baby Please Don't Go (Back To New Orleans)' vanwege Muskee's aparte frasering, en een fantastische uitvoering van John Lee Hookers 'King Of The World', met in de hoofdrol een scheurende, rauwe gitaarriff van Gelling. Opener 'Another Day, Another Road', met lekkere pingelpiano van Brood en Eelco Gellings vlammende gitaarspel, wordt de single die de top 20 haalt. Het is een uitstekende compositie van de tandem Muskee/Brood, die niettemin wordt overtroffen door 'Somebody Will Know Someday', een poëtische en tegelijk hartverscheurende treurballad van de hand van Muskee en Gelling die het bluesgenre verre ontstijgt – en aldus een nederklassieker is. Net als Groeten Uit Grollo overigens. Dat klassieke album – opnieuw gelauwerd met een Edison – zal Cuby & The Blizzards niet meer overtreffen, want malheur in de vorm van arrestaties (Brood), depressies (Muskee) en drugsexcessen (Gelling en uiteraard Brood) teisteren de band. In 1968 is C + B nog wel de populairste band van Nederland, maar drugs, lamlendigheid en de vele bezettingswijzigingen krijgen Muskee en Gelling in hun greep.

Een geweldige band blijft Cuby & The Blizzards nog jarenlang, maar de brille van Groeten Uit Grollo, Nederlands beste bluesplaat, blijft voorgoed buiten bereik.

Another Day, Another Road / The Big Bell / Somebody Will Know Someday / So Many Roads / King Of The World / Baby Please Don't Go (Back To New Orleans) / No Shoes / Another Land

The Kliek | Behind Bars

The Kliek zijn de aartsvaders van de neo-nederbeat. In Amsterdam in slechts kleine kring – de kliek in De Stip – gevierd; internationaal is The Kliek een gerespecteerde band in de neo-garagebeatscene. Ontstaan uit The Other Side, Just Colours en The Stoneage Romeos maken The Kliek vanaf 1987 singles, ep's en cassettes en toeren door Europa in het voetspoor van The Fuzztones en The Headless Horsemen. Als The Kliek in Weesp bij producer Frans Hagenaars hun debuut-lp gaat opnemen bestaat de band uit de oorspronkelijke leden Robert Müter (zang) en Marcel Kruup (gitaar), en de The Exist-ritmesectie Gert Veltink (bas) en Zjenja Guberman (drums). Behind Bars heeft in tegenstelling tot de wilde live-optredens een beheerste sound gebaseerd op Westcoast folkrock, Britse rhythm & blues en nederbeat. Niettemin een geweldige combinatie, die zich uit in covers van onder meer Gene Clark, The Searchers en The Golden Earrings – en Müters folkrockliedjes 'I Never Told You' en 'Quiet Side Of The Bay', en de Veltink-compositie 'None Of Your Business', een opwindend hoogtepunt van Behind Bars. Er volgt nog een aantal jaren van toeren, een studioplaat en een live-plaat, maar dan is de koek op. Behind Bars is de neo-nederbeatklassieker, op de hoes aangeprezen door niemand minder dan Ray Davies: 'They had so much power and enthousiasm.' En een grote liefde voor de sixties van de nederbeat, folkrock en rhythm & blues.

Going Too Far / I'm Gonna Get That Girl / Quiet Side Of The Bay / I Wonder / None Of Your Business / Pushover / Boston / Now I Have / I Never Told You / Today I'm Gay / You're The Only World I Know / I'm Never Coming Back / Leave My House  

Cosmic Dealer | Crystallization

Amsterdam en Den Haag zijn dé beatsteden van Nederland, maar ook Dordrecht laat zich met The Zipps, Snowflake, The Curve en Cosmic Dealer niet onbetuigd. The Zipps zijn misschien de grote legenden, maar Cosmic Dealer is de maker van een van beste Nederlandse psychedelische lp's: Crystallization. Een gaaf exemplaar moet algauw zo'n € 400 kosten en ook de eerste cd-release uit 1993 is bijzonder schaars.

Frans Poots (zang, dwarsfluit), Bas van der Pol (gitaar, zang), Jan Reijnders (gitaar, zang), Angelo Noce Santoro (bas) en Ad Vos (drums) richten in 1968 Cosmic Dealer op. Het vijftal treedt veel op in het land en wordt opgemerkt door producer Eddy Ouwens. Een contract met Negram genereert in 1971 de singles 'The Scene' en 'Head In The Clouds' – beide niet in de Top 40 genoteerd – en datzelfde jaar nog een monster van een debuutplaat. In dertien nummers biedt Crystallization – op het snijpunt van stijlen – nederbeat, psychedelische Westcoastrock en progrock. De Nederlandse traditie van The Motions, Q 65 en Golden Earring is terug te horen in 'If There Is Nothing Behind The Hills', 'I Had A Friend' en titelnummer 'Crystallization', terwijl de steeds opduikende dwarsfluit aan Jethro Tull doet herinneren en het zinderende gitaarwerk aan sixtiesgoden als Quicksilver Messenger Service en Moby Grape – met het ronduit schitterende 'Child Of The Golden Sun' als lichtend voorbeeld. Anderszins behoren de hemelbestormende gitaarsolo's, het kwakende wah-wahspel en de sterke zang – zowel de bariton van Poots als de harmoniezang – tot de uitzonderlijke kwaliteiten van deze neder-klassieker. Opgeluisterd met fantastische songs als 'The Scene', 'The Fly', 'Flying In The Winter' en 'Head In The Clouds' is Crystallization inderdaad die ultieme klassieker; dat hooggeprijsde collector's item; dat universele prog-psych-album.

Cosmic Dealer – dat in 1973 de pijp aan Maarten geeft – is daarmee een van 's-Neerlands meest legendarische bands. Crystallization is dan ook per saldo een legendarisch album, dat overigens ruim 38 jaar later door de originele Cosmic Dealer-bezetting weer live zal worden uitgevoerd – en beslist een vintage klassieker is.

Daybreak / If There Is Nothing Behind The Hills / Child Of The Golden Sun / Swingin' Joe Brown / I Had A Friend / Crystallization / The Scene / The Fly / One Night / Find Your Way / Flying In The Winter / Head In The Clouds / Illusions

Earth and Fire | Earth and Fire

Geestelijk vaders van Earth and Fire zijn de gebroeders Koerts: gitarist Chris en toetsenist Gerard; zij richten eind '68 de band in Den Haag op, die aanvankelijk Opus Gainfull heet. Met een bassist, drummer en zangeres treedt de band dan als Earth and Fire met veelal covers op in het land. In 1969 wordt de band nog een platencontract geweigerd, maar in dat najaar keren de kansen als Jerney Kaagman de nieuwe zangeres wordt en Golden Earring de band op sleeptouw meeneemt. Het Earring-management laat Earth and Fire dan een single opnemen, dat bij gebrek aan geschikt eigen materiaal een George Kooymans-compositie wordt: 'Seasons'. 'Seasons' haalt in het voorjaar van 1970 de tweede plaats van de top 40. De band heeft dan getekend bij Polydor en neemt onder productionele leiding van Fred Haayen hun debuut-lp op, die is gestoken in een hoes die kan openklappen als een luciferboekje. 
Earth and Fire kent fraaie, progressive rocknummers als 'You Know The Way', 'Vivid Shady Land' en 'Love Quivers', met sfeervol toetsenspel en avontuurlijke gitaarsolo's. Voorts genereert Earth and Fire's debuutalbum in navolging van 'Seasons' ijzersterke singles: 'Ruby Is The One' (vierde plaats in de top 40) en 'Wild And Exciting' (vijfde plaats). Earth and Fire is in 1970 de opmaat van een glanzende carrière die mooie albums oplevert en een langdurige serie fantastische singles. Earth and Fire groeit uit tot een topband, en de artistieke inbreng van de Koerts-broers ten spijt, Jerney Kaagman is een rock-icoon en ja, dé seksbom van de jaren zeventig.

Wild And Exciting / Twilight Dreamer / Ruby Is The One / You Know The Way / Vivid Shady Lady / 21st Century Show / Seasons / Love Quivers / What's Your Name

Mozes and The Firstborn | Mozes and The Firstborn

Vier jongens uit Eindhoven, Melle (zang, gitaar), Ernst-Jan (gitaar), Corto (bas) en Raven (drums), hebben een heel leuk bandje. Begin 2011 brengen ze een eerste ep uit, 'I Got Skills', waarna optredens volgen met Alabama Shakes en op Jack White's afterparty in de HMH. De voorbereidingen voor het debuutalbum treffen Mozes and The Firstborn met producer en ex-Urban Dance Squad-drummer Michel Schoots en onder een contract met nederhop-label Top Notch zetten de vier hun krabbel. De weg ligt open voor Mozes and The Firstborn, dat al onder de aandacht kwam van jong en hip Nederland vanwege de ouderwetse debuut-ep. Maar is 'I Got Skills' een alleraardigst novelty-hitje dat de jongens bij De Wereld Draait Door brengt, het debuutalbum is in zijn totaliteit compleet andere koek, want gruizig, dirty en pure echoput-rock-'n'-roll. Mozes and The Firstborn is een ronduit geweldige plaat die sixtiespop, oude rhythm & blues en rauwe garagerock weer onder de mensen brengt. Ergens tussen de garagepop van The Allah-Las, de luidruchtige indie-blues van Cold War Kids en de psychedelica van The 13th Floor Elevators bevindt zich de opwindende sound van Mozes en diens eerstgeborene. 'Bloodsucker', 'Seasons' en 'Gimme Some' blinken uit door een bonkige garagebeat, 'Skinny Girl' is een fijn folkrockliedje, 'What's Wrong Momma een acidrock-ballad en 'Peter Jr.' en het fantastische 'Party Crasher' hebben inderdaad een hoog 13th Floor Elevators-gehalte. Als de branieschoppers zelf beweren dat ze (nu al) de beste band van Nederland zijn, dan zitten ze werkelijk waar niet ver van de waarheid af. Mozes and The Firstborn: fantastisch debuut en toekomstige neder-klassieker.

Bloodsucker / Peter Jr. / What's Wrong Momma / I Got Skills / Seasongs / Time's A Headache / Skinny Girl / Heaven / Gimme Some / Down With The Band / Party Crasher

Rainman | Rainman

Daar loopt hij op cowboylaarzen, stoer en zó 1971. Rainman, zo noemt hij zich mysterieus. Maar het is Frank Nuyens, de gitarist van Q65. Nuyens is al een tijdje uit de Q, probeert het met Cirkus, maar staat er uiteindelijk min of meer alleen voor. Het nom de plume Rainman en het gelijknamige album is een manmoedige poging van Nuyens zijn eigen plekje onder de zon te verwerven. Solo-albums uitbrengen in de begin jaren zeventig in de kleine afzetmarkt die Nederland is, is geen goed plan – wel dapper. Want Rainman is gewoon een uitstekende plaat waarop Nuyens Nederbeat, Britse folkrock en Amerikaanse Westcoast samensmeedt. De harmonievocalen – meeslepend in de titelsong – doen je op een warm, zonovergoten strand wanen, terwijl akoestica en countrygitaren voor een heerlijk laidback-sfeertje zorgen. En dan is er nog Nuyens' scheurende elektrische gitaar, losjes gemodelleerd naar Young en zijn Crazy Horse. Het is een gevarieerde, gedurfde en geweldige plaat dit Rainman, al viel het in de diepe, diepe scheur der vergetelheid.

Rainman / Natural Man / Don't / Vicious Circle / Don't Make Promises / You Will Be Freed By Me / Money Means Nothing At All / Get You To Come Through / She Told Me So / They Didn't Feel / The Joy That Is Inside