The Ashtray Hearts | Perfect Halves

Asbakken misschien, maar aan schoonheid geen gebrek. Dit sextet uit Minneapolis, Minnesota paart op Perfect Halves eenzaamheid en melancholie aan eenvoud en transparantie. In een 19^e eeuwse kathedraal – wat oud is voor Anglo-Amerikanen – aan Lake Superior in Duluth heeft deze band tien nummers opgenomen die organisch en aansprekend zijn en de poprock met country-invloeden van bijvoorbeeld Toad The Wet Sprocket, Clay Idols of Hannah Cranna in herinnering brengen. The Ashtray Hearts borduren voort op hun fraaie debuut Old Numbers uit 2002 en laten hun sterke punten voor zich spreken: het weemoedige stemgeluid van Dan Richmond en de atmosferische gitaar van Steve Yernberg. Aan topnummers geen gebrek; het aanvangstrio 'Rules', 'On The Wires' en 'Exits' is wonderschoon, om maar niet te spreken van 'English', 'Perfect Halves', 'New York' en de ruim acht minuten klokkende afsluiter 'Flowers': melodramatisch, maar tegelijk van een zeer grote pracht. Perfect Halves is perfecte, herfstige rootsmuziek, soms te mooi om waar te zijn. Tijdloze muziek derhalve, wat The Ashtray Hearts tevens lijken te willen uitdrukken in hun kleine maar o zo fijne oeuvre: Old Numbers in 2002; Perfect Halves in 2005; en The Strangest Light in 2013.

Rules / On The Wires / Exits / English / Perfect Halves / New York / Long Enough / Valentine / Where You Sleep / Flowers

Vic Chesnutt | Ghetto Bells

Sweet Relief II: Gravity Of The Situation betekent in 1996 Vic Chesnutts bescheiden doorbraak. Bijzonder daaraan is wel dat Chesnutt zelf op dat album niet te beluisteren is, want een tribute-plaat waarop groten als R.E.M. en Madonna diens liedjes vertolken, met de bedoeling de lamentabele Chesnutt financieel te ondersteunen. Vic Chesnutt, opgegroeid in Zebulon, Georgia, is namelijk veroordeeld tot een rolstoel omdat hij op zijn 18e verlamd raakte door een ernstig auto-ongeluk.

Tot '96 kenden weinigen de wanhopige lo-fi liedjes die op de albums Little (1990), West Of Rome (1992) en Is The Actor Happy? (1995) te vinden zijn, maar na het tribute-album komt daar verandering in. Een samenwerking met Lambchop en een groeiende belangstelling in 's mans prachtig wrange liedjes leiden in 2005 tot Chesnutts grandioze meesterstuk: Ghetto Bells. De songsmid kreeg hiervoor, naast vaste krachten echtgenote Tina op bas en nichtje Liz als zangeres, de hulp van muzikaal genie Van Dyke Parks, jazzgitarist Bill Frisell en sessiedrummer Don Heffington. Deze droombezetting zorgt voor een overweldigend geluidsdecor waarin barokke arrangementen – in de vorm van stemmige strijkers – zoemende orgels en psychedelische gitaarpartijen versmelten met Chesnutts aangrijpende, droeve stem en diens slimme woordspel. Opeens is Vic Chesnutt niet meer de minimale lo-fi singer-songwriter, maar een vertolker van transcendentale, etherische – ja – grandeur. Genre-overstijgend, maar altijd bezwangerd met een southern gothic broei, zijn het merendeel van de meeslepende songs: 'Virginia', 'What Do You Mean', 'Got To Me', 'Forthright', 'Vesuvius', 'Rambunctious Cloud' en het gevoelige sluitstuk 'Gnarls'. Zonder twijfel is Ghetto Bells niet alleen Chesnutts allerbeste plaat, maar ook objectief bezien een klinkklaar meesterwerk.

Ghetto Bells bezorgt Chesnutt alom erkenning, maar het blijkt onmogelijk dit te overtreffen. Ook trekt het leven zwaar aan de gehandicapte singer-songwriter. Het is ondanks diens relatieve succes niet vol te houden. Op eerste kerstdag van 2009 overlijdt Vic Chesnutt in het ziekenhuis van Athens, Georgia aan de gevolgen van een overdosis spierverslappers. Fate has been so good to me / You may not understand how I can be thankful to be where I am, zingt Vic Chesnutt in 'Ignorant People', begeleid door een treurige accordeon.

Virginia / Little Caesar / What Do You Mean? / Got To Me / Got To Me / Ignorant People / Fortright / To Be With You / Vesuvius / Rambunctious Cloud / The Garden / Gnats   

The Works | The Works

Zweden staat al decennialang garant voor kwaliteitsmuziek. In de 21e eeuw is het vooral Dungen dat internationaal aan de weg timmert, maar het aan dezelfde Stockholmse muziekscene ontsprongen The Works kent een vergelijkbare kwaliteit. In 1999 opgericht aan de Stockhom School of Music en in de daaropvolgende jaren uitgegroeid tot een dynamische kwartet met een heftig psychedelisch geluid, verschijnt in 2005 op het Subliminal Sounds-label het zelfgetitelde The Works. Opvallend in opener 'Everybody' zijn de drukke drums die vooral The Who in herinnering roepen. De sound van The Works lijkt vooral gebaseerd op Britse freakbeat en progressive rock van rond 1970. De grommende Hammond en scheurende gitaren bewijzen eer aan obscure bands als Atomic Rooster, July en The Open Mind. Naast heftige, maar fraaie sonische uitbarstingen zijn de contouren van het liedje wel steeds duidelijk zichtbaar. Dat levert in 'Speak Your Mind', 'Change My Ways', 'Not The Same' en 'The Tale' geweldige songs op en in 'Time To Wake Up' en 'Slow As She Goes' zelfs parelende, pastorale piekmomenten. The Works is een geweldige plaat die zich uitstekend verhoudt tot gelieerde albums als Dungens Skit I Allt (2010) en The Amazings Gentle Stream (2011); alle Zweedse topkwaliteit.

Everybody / Time To Wake Up / Speak Your Mind / Change My Ways / I Saw The Ocean / Not The Same / Follow Me There / Slow As She Goes / The Tale / Num And Blind / Welcome

Virginia Sisters | Last Pathetic Fool

Bij toeval ontdekt door Not Lame-platenbaas Bruce Brodeen in zijn woonplaats Fort Collins, Colorado, zijn de Virginia Sisters een uitzonderlijke vangst, want in het eerste decennium van de 21e eeuw zijn er weinig bands die op zo'n energieke en zelfverzekerde wijze eer betonen aan de Britse punk van The Clash, de pubrock van Graham Parker en de new wave van Elvis Costello. De band, in de klassieke trio-bezetting met Roy Anderson (zang, gitaar), Ben Prytherch (bas) en John Motley (drums), brengt helemaal de sfeer van de eind jaren zeventig terug: scherpe rocksongs, raspende gitaren en venijnige zang. Met topsongs als de heerlijke Costello-pastiche 'This One This Time', het wavy 'That's Just Wrong' en de pubrock-swagger van het fantastische 'Josephine's' is Last Pathetic Fool een tamelijk unieke retroplaat die zoete herinneringen aan de seventies oproept. Unieke retroplaat – maar ook de enige van de Virginia Sisters.

Dazzling Blue / Deranged / Oh The Night Is Fading Fast / Beautiful One / Thanks, But No / This One This Time / That's Just Wrong / Don't You Cry On Me / Everyone's Wrong / Leghorn / Caroline / Josephine's

Thomas Denver Jonsson | Barely Touching It

In 2003 werd hem een grootse toekomst voorspeld als voorman van de Zweedse americana: Thomas Denver Jonsson. In selecte kring goed ontvangen, maakte Hope To Her, het prachtige debuut, veel indruk. Jonsson toerde daarop door de USA en Duitsland, en trad op tijdens Take Root 2004. Een jaar later zijn de verwachtingen hooggespannen, ook bij de bijzonder bescheiden Jonsson zelf, maar de singer-songwritet kan gerust zijn: Barely Touching It, de opvolger van Hope To Her is godvergeten prachtig. Het akoestische 'I’m With You All The Way' is een opwarmertje, maar zet wel gelijk Jonssons wankele en tegelijke associatieve stem in de etalage. En dan brandt The September Sunrise, Jonssons geweldige begeleidingsband, los in het rockende en buitelende 'Strange Luck'. De Crazy Horse anno 2005, met voorts een verwijzing naar Neil Young: To stay as friends / Like a fish on the line. Orgel en pedal steel – beide warm van textuur – nemen hoofdrollen op zich, maar staan in de schaduw van de jengelende, zwalkende en krabbende elektrische gitaar van Carl Edlom; werkelijk superieur. In doorjagende en bijna ontsporende countryrocksongs als 'Dance Floor Borders', 'Silver Boy', 'Don’t Cry' en 'Walther' heeft Jonsson een perfecte partner in Edloms trekkende gitaarspel. Mooie, heartbreaking duetten zijn er met Nina Kinert – op zijn ‘Grams en Emmylou’s’ – in de vorm van 'Dreams At The Film Club' en afsluiter 'Reprise'. En Will Oldhams broer Ned neuzelt ook nog even lekker mee. Het is niet allemaal vrolijkheid wat de klok slaat, maar de diepe gloed en warmbloedige intensiteit die Barely Touching It uitstraalt laat zowel ruimte voor een lach als een traan. Niet in de laatste plaats opgeroepen door Jonssons ijzersterke en rondzingende zang – prachtig geëtaleerd in weer een hoogtepunt: de zesëneenhalve epische minuten van 'Good Night'. Thomas Denver Jonsson is een voorbeeldig lid van het singer-songwriters-gilde en verenigt het beste van Ryan Adams en Will Oldham in zich. Barely Touching It kent geen zwak moment en behoort in 2005 tot de allerbeste platen in het genre.

I'm With You All The Way / Strange Luck / Time Stops When I Hold You / Dance Floor Borders / Dreams At The Film Club / Silver Boy / Don't Cry / A Day From A Year / Walther / Eyes Of Blue / Working Star / Good Night / Reprise 

Sufjan Stevens | Illinoise

Het is natuurlijk een belachelijk idee: vijftig cd’s wijden aan alle Amerikaanse staten. Sufjan Stevens lanceerde het toen hij ons in 2003 verraste met Greetings From Michigan; dat was in ieder geval een fraai deel I. Na Seven Swans houdt Sufjan Stevens zich vooralsnog aan zijn belofte: deel II is gewijd aan Illinois. Het is wederom een gedurfde conceptplaat waarop Stevens zowel tekstueel als muzikaal heel veel overhoop haalt. Vele bekende personen en symbolen passeren de revue in beeld en geluid. Uiteraard is Abraham Lincoln prominent aanwezig, maar ook zijn er verwijzingen naar Frank Lloyd Wright, Al Capone en seriemoordenaar John W. Gacy – in het gelijknamige en spookachtige nummer. Verder figureren de oorspronkelijke bewoners van de staat, de Choctaw-indianen, en is er een schitterend nummer gewijd aan het eens hoogste gebouw ter wereld: The Seer’s Tower. Muzikaal is Sufjan Stevens een omnivoor; uit vele stijlen en genres stelt hij zijn eigen idioom samen. In die zin mag Stevens beschouwd worden als de Van Dyke Parks van de 21e eeuw. Opvallend zijn nu in de orkestrale gedeelten ook de overeenkomsten met een moderne componist als Phillip Glass, wiens kenmerkende repeterende patronen ook op Illinois zijn toegepast. Illinois is een zeer gewaagd, gelaagd en geslaagd conceptalbum dat weliswaar een heel lange speelduur heeft, maar aan de andere kant zijn fascinerende geheimen pas na meerdere luisterbeurten prijsgeeft. En daar ligt de meerwaarde voor de luisteraar. Illinois is na Michigan opnieuw een muzikaal document.

Concerning The UFO Sighting Near Highland, Illinois / The Black Hawk War / Come On! Feel The Illinoise! / John Wayne Gacy, Jr. / Jacksonville / A Short Reprise For Mary Todd, Who Went Insane, But For Very Good Reasons / Decatur / One Last "Whoo-hoo!" For The Pullman / Chicago / Casimir Pulaski Day / To The Workers Of The Rock River Valley Region, I Have An Idea Concerning Your Predicament / The Man Of Metropolis Steals Our Hearts / Prairie Fire That Wanders About / Great Godfrey Maze / The Predatory Wasp Of The Palisades Is Out To Get Us! / They Are Night Zombies!! They Are Neighbors!! They Have Come Back From The Dead!! Ahhhh! / Let's Hear That String Part Again, Because I Don’t Think They Heard It All The Way Out In Bushnell / In This Temple As In The Hearts Of Man For Whom He Saved The Earth / The Seer's Tower / The Tallest Man, The Broadest Shoulders / Riffs And Variations On A Single Note For Jelly Roll, Earl Hines, Louis Armstrong, Baby Dodds, And The King of Swing, To Name A Few / Out Of Egypt, Into The Great Laugh Of Mankind, And I Shake The Dirt From My Sandals As I Run

Bernard Fanning | Tea & Sympathy

Als voorman van het zeer populaire Powderfinger is Bernard Fanning in thuisland Australië een rock-celebrity. Als de rockband in 2005 een time-out neemt, grijpt Fanning – gitaar, piano, toetsen – deze gelegenheid aan een soloalbum op te nemen. Hij produceert Tea & Sympathy, een prachtig pastoraal album, opgenomen in Peter Gabriels Real World Studios in Engeland. Lichtjaren verwijderd van de aussierock van Powderfinger, klinkt Fanning op zijn soloalbum sensitief en persoonlijk. Prachtige liedjes met doordachte melodieën en gave harmonieën sieren Tea & Sympathy; de ene keer folky met akoestische gitaar en mandoline, de andere keer countrified naar het voorbeeld van Neil Youngs Harvest. En dan heeft Fanning ook nog eens een echte stem: hees-verkouden en donkergetint. Ingehouden en sereen brengt Fanning de veertien roestige, doorleefde liedjes van Tea & Sympathy voor het voetlicht. Aanvankelijk folky en landerig, klimt de plaat naar het einde toe onder aanvoering van rammelende piano, slidegitaar en the man himself naar grote countryrock-hoogten. Eigenlijk zonde dat Bernard Fanning op dat moment nog aan Powderfinger vast zit en niet met zijn songs de wijde wereld in trekt. Powderfinger komt in 2007 weer bij elkaar, maar niet voor lang. In 2010 valt de geliefde rockband definitief uiteen, hetgeen de weg vrijmaakt voor Fannings solocarrière. Helaas gebeurt dat niet: Tea & Sympathy blijft vooralsnog Bernard Fannings enige – prachtige – soloplaat.
Thrill Is Gone / Wish You Well / Not Finished Just Yet / Songbird / Believe / Which Way Home? / Wash Me Down / Hope & Validation / Sleeping Rough / The Strangest Thing / Further Down The Road / Down The River / Yesterday's Gone / Watch Over Me